{"id":511,"date":"2015-06-30T15:15:33","date_gmt":"2015-06-30T15:15:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/"},"modified":"2024-08-09T13:44:16","modified_gmt":"2024-08-09T13:44:16","slug":"bitheagsulacht-phortach-chloirthigh","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/","title":{"rendered":"Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">An D\u00falra &amp; an Fiadh\u00falra<\/h2>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">R\u00e9amhr\u00e1<\/h3>\n\n<p>Is \u00e9ard at\u00e1 i gceist leis an bhfocal bith\u00e9ags\u00falacht go bun\u00fasach n\u00e1 \u00e9ags\u00falacht na beatha a bh\u00edonn le f\u00e1il in \u00e1it ar leith. T\u00e1 measc\u00e1n uath\u00fail speiceas i bportaigh mh\u00f3na, agus c\u00e9 nach bhfuil an oiread bith\u00e9ags\u00falachta acu agus at\u00e1 ag foraois bh\u00e1ist\u00ed thr\u00f3paiceach, t\u00e1 siad chomh t\u00e1bhachtach c\u00e9anna, agus t\u00e1 siad faoi bhagairt freisin. T\u00e1 riachtanais shonracha ag an gcuid is m\u00f3 de phlanda\u00ed agus d&#8217;ainmhithe chun maireacht\u00e1il. Is sampla den scoth \u00e9 pr\u00edomhbhloc t\u00f3g\u00e1la na bportach, an caonach m\u00f3na, mar nach n-\u00e9ireoidh leis ach ar thalamh aig\u00e9adach b\u00e1ite. Cuireann s\u00e9 seo agus go leor planda\u00ed eile leis an mbith\u00e9ags\u00falacht tr\u00ed nideoga \u00e9iceola\u00edochta ar leith a shealbh\u00fa sa ch\u00f3ras portaigh. Gn\u00e1th\u00f3g a thugtar ar an nideog seo. Is f\u00e9idir le daoine a chuireann isteach ar ghn\u00e1th\u00f3ga \u00e9ifeacht a bheith acu ar a mbith\u00e9ags\u00falacht n\u00e1d\u00fartha tr\u00ed mh\u00e9ad\u00fa n\u00f3 laghd\u00fa a dh\u00e9anamh ar l\u00edon na speiceas at\u00e1 ann. In ainneoin baint mh\u00f3na san am at\u00e1 caite, t\u00e1 i bhfad n\u00edos l\u00fa forbartha d\u00e9anta ar Phortach Chl\u00f3irthigh n\u00e1 mar at\u00e1 d\u00e9anta ar go leor portaigh ardaithe eile in \u00c9irinn agus t\u00e1 s\u00e9 f\u00f3s f\u00e1gtha mar a bh\u00ed den chuid is m\u00f3. Mar thoradh air seo, t\u00e1 \u00e9ags\u00falacht shaibhir de ghn\u00e1th\u00f3ga n\u00e1d\u00fartha agus speicis bhogaigh ann.<\/p>\n\n<p>T\u00e1 comhph\u00e1irteanna tipici\u00fala de phortach ardaithe i bPortach Chl\u00f3irthigh; tul\u00f3ga, loig, borrfh\u00e1is agus faich\u00ed. T\u00e1 gn\u00e9ithe topagrafacha thar a bheith uath\u00fail ann freisin nach bhfuil coitianta i ngach portach ardaithe. Is limist\u00e9ir oscailte uisce iad maothch\u00f3rais at\u00e1 n\u00edos saibhre \u00f3 thaobh na gcothaitheach de mar go gcotha\u00edtear iad le screamhuisce agus is f\u00e9idir leo tac\u00fa le speicis phlanda\u00ed alcaileacha agus bith\u00e9ags\u00falacht fhorioml\u00e1n an cheantair a mh\u00e9ad\u00fa d\u00e1 r\u00e9ir. T\u00e1 Loch Mhic Sheanlaoich ar an mBruach Thiar agus an Loch Rua ar an mBruach Thoir. F\u00e1sann Coillearnach Portaigh Dh\u00fachasach, ina bhfuil an Bheith Chl\u00famhach (Betula pubescens) den chuid is m\u00f3, i gceantar borrfh\u00e1is in aice le Loch Mhic Sheanlaoich. Is gn\u00e1th\u00f3g tosa\u00edochta \u00ed seo at\u00e1 neamhchoitianta agus faoi chosaint faoi reachta\u00edocht an AE. <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Planda\u00ed<\/h3>\n\n<p>T\u00e1 fl\u00f3ra an phortaigh ardaithe an-uath\u00fail. N\u00ed iond\u00fail gur \u00e1it mhaith \u00ed m\u00f3in bh\u00e1ite agus aig\u00e9adach do phlanda\u00ed, ach t\u00e1 Portach Chl\u00f3irthigh cl\u00fadaithe le planda\u00ed. Sin mar go bhfuil go leor acu tagtha in oiri\u00faint go speisialta chun f\u00e1s i ndrochthalamh.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p>Is \u00e9 an caonach m\u00f3na gan amhras an planda is t\u00e1bhachta\u00ed ar an bportach. Tugtar an t\u00f3g\u00e1la\u00ed portaigh air freisin mar gurb \u00e9 an pr\u00edomhphlanda d\u00e9anta m\u00f3na \u00e9 sna portaigh ardaithe. T\u00e1 tr\u00e9ithe iontacha ions\u00faiteachta aige agus is f\u00e9idir leis suas le 20 huaire a mhe\u00e1chan f\u00e9in in uisce a choinne\u00e1il. M\u00edn\u00edonn s\u00e9 sin cion ard uisce an phortaigh, 95% uisce de ghn\u00e1th. Is planda beag ait \u00e9. N\u00edl aon fhr\u00e9amhacha aige agus maireann s\u00e9 in uisce aig\u00e9adach, gan ann ach beag\u00e1n cothaithigh. F\u00e1sann s\u00e9 tr\u00ed chothaithigh a sh\u00fa isteach \u00f3 na braoin\u00edn\u00ed taise san aer. T\u00e1 barr an chaonaigh beo ach t\u00e1 an chuid ag a bhun marbh. Cuid\u00edonn an chuid mharbh leis an gcuid bheo tr\u00ed uisce a st\u00f3r\u00e1il ina chealla chun \u00e9 a stopadh \u00f3 thriom\u00fa amach le linn tr\u00e9imhs\u00ed n\u00edos tirime. T\u00e1 thart ar 24 speiceas de chaonach m\u00f3na in \u00c9irinn; f\u00e1sann 13 d\u00edobh seo i bPortach Chl\u00f3irthigh. T\u00e1 siad cos\u00fail le cairp\u00e9ad beo ar dhromchla an phortaigh agus t\u00e1 siad \u00e9ags\u00fail \u00f3 thaobh datha de. T\u00e1 siad le f\u00e1il i gcriosanna \u00e9ags\u00fala taise ar an bportach. Sna loch\u00e1in portaigh gheobhaidh t\u00fa an Sphagnum cuspidatum, at\u00e1 gl\u00e9ghlas, agus ar dhromchla an phortaigh t\u00e1 an Sphagnum magellanicum corcairdhearg agus an Sphagnum papillosum \u00f3cair ar n\u00f3s cairp\u00e9ad m\u00f3s\u00e1ic fliuch. Crutha\u00edonn an Sphagnum austinii donnrua tul\u00f3ga pl\u00f3daithe a arda\u00edonn an maoschl\u00e1r os cionn dromchla an phortaigh. Chomh maith leis an gcaonach m\u00f3na, t\u00e1 go leor cine\u00e1lacha eile caonach i l\u00e1thair i bPortach Chl\u00f3irthigh. Crutha\u00edonn ceann amh\u00e1in suntasach acu, Leucobryum glaucum, \u201cpionc\u00e1sanna\u201d a bh\u00edonn pac\u00e1ilte go docht agus at\u00e1 in ann f\u00e1s chomh hard le 50cm. Is f\u00e9idir an Fraoch M\u00f3r a fheice\u00e1il go minic ag f\u00e1s ar na pionc\u00e1sanna. Chomh maith leis sin, is \u00e9 Portach Chl\u00f3irthigh an t-aon su\u00edomh in \u00c9irinn gur fios go bhf\u00e1sann an Caolchaonach Cruibh\u00e9id (Tetraplodon angustatus) ann.<\/p>\n\n\n\n<p>I measc na bplanda\u00ed suimi\u00fala eile ar an bportach t\u00e1 baili\u00fach\u00e1n de phlanda\u00ed feoiliteacha. S\u00e1inn\u00edonn agus itheann an dr\u00faicht\u00edn, an bod\u00e1n measc\u00e1in agus an los borraigh m\u00f3r a gcreach feithid\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Meallta ag na \u201chadharc\u00e1in\u201d lonracha a mb\u00edonn boladh milis uathu, tagann cuileog anuas ar an bplanda. L\u00fabann na gais thar a bheith \u00edogair isteach l\u00e1ithreach, agus an fheithid s\u00e1innithe acu lena ngli\u00fa greamaitheach. B\u00edonn an cr\u00e9at\u00far ag streachailt chun \u00ed f\u00e9in a scaoileadh amach, ach s\u00e1inn\u00edonn s\u00ed \u00ed f\u00e9in a thuilleadh. I n\u00edos l\u00fa n\u00e1 15 n\u00f3im\u00e9ad t\u00e1 s\u00ed pl\u00fachta n\u00f3 marbh le tuirse. Ansin tosa\u00edonn eins\u00edm\u00ed sa phlanda ag obair, ag d\u00edle\u00e1 na feithide chun anraith cothaitheach a chruth\u00fa chun gur f\u00e9idir leis an bplanda \u00e9 a shlogadh siar. F\u00e1sann dh\u00e1 chine\u00e1l dr\u00faicht\u00edn ar Phortach Chl\u00f3irthigh; b\u00edonn an dr\u00faicht\u00edn m\u00f3na (Drosera rotundifolia) le f\u00e1il i gceantair n\u00edos tirime ina bhfuil p\u00f3ca\u00ed m\u00f3na lom agus b\u00edonn cail\u00eds Mhuire mh\u00f3r (Drosera angelica), at\u00e1 n\u00edos m\u00f3, le feice\u00e1il ag f\u00e1s i gceantair n\u00edos fliche ar n\u00f3s loch\u00e1in portaigh agus draenacha fu\u00edlligh.<\/p>\n\n\n\n<p>Breathna\u00edonn an bl\u00e1th corcra ar ghas caol an Bhod\u00e1in Mheasc\u00e1in tarraingteach, ach t\u00e1 a dhuilleoga marfach d&#8217;fheithid\u00ed. Meallann an chuma fhliuch a bh\u00edonn ar an m\u00facas greamaitheach a thagann \u00f3 na duilleoga iad \u2013 nuair a sheasann siad ar an mbl\u00e1th; n\u00edl aon \u00e9al\u00fa\u2026 Is f\u00e9idir le himill na nduilleog l\u00fabadh isteach chun tuilleadh den \u201cghli\u00fa\u201d seo a dhoirteadh ar an gcr\u00e9at\u00far go dt\u00ed go bhf\u00e1gann a an\u00e1il \u00e9.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2448\" height=\"3264\" src=\"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43.jpg\" alt=\"caonach m&#xF3;na\" class=\"wp-image-159\" srcset=\"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43.jpg 2448w, https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43-768x1024.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 2448px) 100vw, 2448px\" \/><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"3000\" height=\"4000\" src=\"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/IMG_0781.jpg\" alt=\"Lus Borraigh M&#xF3;r\" class=\"wp-image-160\" srcset=\"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/IMG_0781.jpg 3000w, https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/IMG_0781-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/IMG_0781-768x1024.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 3000px) 100vw, 3000px\" \/><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p>B\u00edonn bl\u00e1thanna bu\u00ed an Lus Borraigh M\u00f3r le feice\u00e1il os cionn na loch\u00e1in portaigh sa samhradh. B\u00edonn go leor bolg\u00e1in bheaga b\u00eddeacha ag na duilleoga b\u00e1ite cleiteacha. \u00das\u00e1idtear iad seo chun feithid\u00ed a sh\u00e1inni\u00fa le doras gaiste ar leith agus meicn\u00edocht ribe truicir. Nuair a bhaineann an chreach den ribe truicir, oscla\u00edonn an doras gaiste agus s\u00faitear an fheithid isteach sa bholg\u00e1n. D\u00fanann an doras agus b\u00edonn an cr\u00e9at\u00far bocht s\u00e1innithe go dt\u00ed go nd\u00e9anann an planda \u00e9 a dh\u00edle\u00e1 sa deireadh.<\/p>\n\n\n\n<p>Is f\u00e9idir le ceannbh\u00e1in, planda tipici\u00fail an phortaigh a d&#8217;fh\u00e9adf\u00e1 a r\u00e1, an chuma a chur ar an bportach go bhfuil s\u00e9 faoi bhrat sneachta fi\u00fa ar l\u00e1 grianmhar. F\u00e1sann dh\u00e1 chine\u00e1l ceannbh\u00e1n ar Phortach Chl\u00f3irthigh. Is \u00e9 an Ceannbh\u00e1n Gaelach (Eriphorum vaginatum) an ch\u00e9ad cheann lena cheann cl\u00famhach amh\u00e1in agus ansin an Ceannbh\u00e1n Caolduilleach (Eriophorum angustifolium) lena chinn iomad\u00fala cad\u00e1is.<\/p>\n\n\n\n<p>Scaipeann an fraoch, planda tipici\u00fail eile an phortaigh, amach ar na ceantair n\u00edos tirime i ndath b\u00e1ndearg domhain \u00f3 l\u00e1r an tsamhraidh ar aghaidh. Is f\u00e9idir leis an bhFraoch M\u00f3r (Calluna vulgaris) at\u00e1 n\u00edos ceannasa\u00ed agus n\u00edos tiubhe bia a chur ar f\u00e1il d&#8217;\u00e9in agus d&#8217;fheithid\u00ed ocracha i bhfoirm neachtair, duilleog agus s\u00edolta. Sn\u00edonn an Fraoch Naosca\u00ed (Erica tetralix) n\u00edos caoile a bhealach tr\u00edd an bhFraoch M\u00f3r agus b\u00edonn bl\u00e1thanna \u00e1ille b\u00e1ndearg go maigeanta air i bhfoirm cloig\u00edn\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Is beag contae a bhfuil planda beag portaigh ar a n-armas, ach t\u00e1 Contae U\u00edbh Fhail\u00ed br\u00f3d\u00fail as Lus na M\u00f3inte. Is f\u00e9idir \u00e9 a dh\u00e9anamh amach go h\u00e9asca lena dhuilleoga leathair a mb\u00edonn a n-imill roll\u00e1ilte agus a bhl\u00e1thanna m\u00edne b\u00e1ndearga. F\u00e1sann s\u00e9 de ghn\u00e1th taobh leis an gCaonach M\u00f3na agus uaireanta an Mh\u00f3n\u00f3g. Is \u00e9 Lus na M\u00f3inte suaitheantas Chumann M\u00f3na na h\u00c9ireann (IPS). Mar gheall ar scrios na bportach ardaithe \u00edsealchr\u00edocha ar a mb\u00edonn s\u00e9 ag f\u00e1s, t\u00e1 an ball beag seo den teaghlach fraoch s\u00e1ch \u00e1iti\u00fail \u00f3 thaobh a dh\u00e1ilte in \u00c9irinn.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 na circ\u00edn\u00ed (Dactylorhiza maculata) agus an Nuacht Bhallach (Dactylorhiza fuchsii) fl\u00fairseach sna ceantair n\u00edos tirime agus is minic a dh\u00e9anann siad hibridi\u00fa. Glacann Magairl\u00edn Beag an Fh\u00e9ileac\u00e1in (Platanthera bifolia), lena sp\u00edce bl\u00e1tha at\u00e1 beagnach lonrach, seilbh ar cheantair den chine\u00e1l c\u00e9anna. B\u00edonn an Cuaich\u00edn Corraigh (Epicactus palustris) agus an D\u00e9dhuilleog (Listera ovata) le f\u00e1il ar an d\u00e1 thaobh den chl\u00e1rchos\u00e1n sula dt\u00e9ann s\u00e9 suas ar phortach ard.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<p>B\u00edonn roinnt caor-phlanda\u00ed portaigh faoi bhl\u00e1th ar bharr na gcaonach m\u00f3na. Sn\u00edonn gais na m\u00f3n\u00f3ige tr\u00ed bharr na gcaonach m\u00f3na agus cuireann siad amach caora dearga ar f\u00e9idir iad a ithe. Is f\u00e9idir iad seo a fheice\u00e1il \u00f3n gcl\u00e1rchos\u00e1n. T\u00e1 Fraoch\u00e1in (Vaccinium myrtillus) fl\u00fairseach i gcoillearnach an Phortaigh agus cuireann siad bia ar f\u00e1il do mhamaigh a th\u00e9ann thar br\u00e1id ar n\u00f3s an Fia Bu\u00ed. Is f\u00e9idir Coillearnach an Phortaigh a fheice\u00e1il \u00f3n gcl\u00e1rchos\u00e1n ar an mbruach ard ag breathn\u00fa siar \u00f3 dheas. B\u00edonn Lus na Feann\u00f3ige (Empetrum nigrum) le f\u00e1il freisin in aice leis an gcoillearnach.<\/p>\n\n<p>I measc na bplanda\u00ed eile a bh\u00edonn le feice\u00e1il ar Phortach Chl\u00f3irthigh t\u00e1 an Ch\u00edb Cheanngheal (Trichophorum germanicum), an Ghobsheisc (Rhynchospora alba), an B\u00e1chr\u00e1n (Menyanthes trifoliata), Sciollam na M\u00f3na (Narthecium ossifragum), an Raideog (g\u00e1la Myrica), an Feochad\u00e1n M\u00f3na (Cirsium dissectum), Fionn\u00e1n (Molinia caerulea), an Ch\u00edb Chruithneachta (Carex panicea), agus na Deirfi\u00fair\u00edn\u00ed (Polygala serpyllifolia).<\/p>\n\n<p>Mar thoradh ar ghairbh\u00e9al aolchloiche a bheith leagtha faoin gcl\u00e1rchos\u00e1n ar an bportach \u00edseal in aice le taobh an bh\u00f3thair, t\u00e1 aig\u00e9adacht na m\u00f3na maolaithe agus t\u00e1 pobail de phlanda\u00ed ar maith leo talamh n\u00edos alcail\u00ed faoi bhl\u00e1th ann. I measc na bplanda\u00ed at\u00e1 le feice\u00e1il ann t\u00e1 an Crobh \u00c9in (Lotus corniculatus), Boladh Cnis (Galium verum), Athair Thal\u00fan (Achillea millefolium), Ain\u00eds Fhi\u00e1in (Pimpinella saxifraga), Mealbhac\u00e1n (Daucus carota), F\u00e9ar Gortach (Briza media) agus Colaimb\u00edn (Aquilegia spp.). Meallann siad go leor feithid\u00ed ar n\u00f3s leamhain, f\u00e9ileac\u00e1in, beacha, beacha gabhair agus ciar\u00f3ga go h\u00e1irithe nuair a bh\u00edonn siad faoi bhl\u00e1th. Saibhr\u00edonn a l\u00e1ithreacht bith\u00e9ags\u00falacht fhorioml\u00e1n an cheantair.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">L\u00e9icin<\/h3>\n\n<p>Baineann l\u00e9icin agus fungais lena r\u00edochta\u00ed f\u00e9in at\u00e1 scartha \u00f3 r\u00edocht na bplanda\u00ed. Is beag fungas at\u00e1 le f\u00e1il ach is minic a fheictear an beac\u00e1n bearaigh donn ag f\u00e1s ar bharr an chaonaigh m\u00f3na. Is d\u00edol suntais iad an pobal l\u00e9icean. Is org\u00e1naigh bheo neamhghn\u00e1cha iad l\u00e9icin. Is tacar iad de dh\u00e1 n\u00f3 tr\u00ed org\u00e1nach beo a bhfuil gaol siomb\u00f3iseach eatarthu. Is fungas \u00e9 an p\u00e1irt\u00ed ceannasach agus is f\u00e9idir leis maireacht\u00e1il le ceachtar alga\u00ed n\u00f3 cianabaict\u00e9ir n\u00f3 leis an d\u00e1 cheann. Cuireann an ceann deireanach sin an chuid fh\u00f3taisint\u00e9iseach ar f\u00e1il don l\u00e9icean. Is iad na l\u00e9icin Cladonia na pr\u00edomhchine\u00e1lacha a fh\u00e1sann ar dhromchla an phortaigh. T\u00e1 cuma liath orthu. Is iad na cinn is soil\u00e9ire an caip\u00edn dearg (Cladonia floerkeana) lena bhioranna geala dearga. B\u00edonn s\u00e9 le f\u00e1il ar thailte n\u00edos tirime agus n\u00edos suaite agus an l\u00e9icean r\u00e9infhia (Cladonia portentosa) ar f\u00e9idir leis f\u00e1s i dtoim mh\u00f3ra cos\u00fail le sp\u00fains\u00ed ar thailte n\u00edos fliche agus n\u00edos tirime araon. Ag f\u00e9achaint ar an l\u00e9icean seo tr\u00ed lionsa l\u00e1imhe, tagann an chuma \u201cbeannach\u201d chun solais. Nuair a bh\u00edonn s\u00e9 fliuch, b\u00edonn uigeacht bhog sp\u00fainseach ag an l\u00e9icean r\u00e9infhia ach t\u00e1 s\u00e9 briosc agus garbh nuair a bh\u00edonn s\u00e9 triomaithe amach. T\u00e1 l\u00e9icin i measc na ruda\u00ed beo is sine ar domhan agus san am at\u00e1 caite baineadh \u00fas\u00e1id astu le haghaidh go leo ruda\u00ed, mar shampla chun ruaim n\u00f3 antaibheathaigh a dh\u00e9anamh agus \u00fas\u00e1ideadh cuid acu fi\u00fa mar \u00e1bhar pac\u00e1la le haghaidh mumaithe \u00e1rsa na h\u00c9igipte.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ainmhithe<\/h3>\n\n<p>Is tearmann d&#8217;inveirteabraigh \u00e9 Portach Chl\u00f3irthigh. Ar l\u00e1 bre\u00e1 samhraidh is ioma\u00ed sn\u00e1thaid mh\u00f3r is f\u00e9idir a fheice\u00e1il ag imeacht thar de ruathar agus ag gluaiseacht go r\u00e9idh os cionn loch\u00e1in an phortaigh. B&#8217;fh\u00e9idir go mbreathna\u00edonn a sciath\u00e1in tr\u00e9dhearcacha agus a gcoirp ildaite go h\u00e1lainn, ach is ionsaitheoir\u00ed lu\u00edoch\u00e1n scanr\u00fala iad seo. Tugann siad a gcreach faoi deara lena 30,000 lionsa s\u00fal agus t\u00e1 siad in ann eitilt ag luasanna de suas le 30 m\u00edle san uair. Is gleacaithe iontacha iad seo san aer. T\u00e1 siad in ann eitilt i ngach treo agus a bheith ar foluain n\u00edos fearr n\u00e1 aon h\u00e9ileacaptar! Is minic a fheictear an ruagaire ceathairbhallach (Libellula quadrimaculata), an Seabhca\u00ed Coiteann (Aeshna juncea) agus an Sciobaire Coiteann (Sympetrum striolatum). T\u00e1 tuairisc de Scimire na Sruthl\u00e1n (coerulescens Orthetrum), sn\u00e1thaid mh\u00f3r bh\u00e1nghorm, \u00f3 limist\u00e9ar maothaithe. Feictear an Bh\u00e9chuil go coitianta freisin agus t\u00e1 tuairisc den Rinnghorm Beag (Ischnura pumilio) ar Phortach Chl\u00f3irthigh.<\/p>\n\n<p>F\u00edonn m\u00f3r\u00e1n damh\u00e1n alla a neadacha sa fhraoch agus san fh\u00e1sra m\u00e1guaird agus iad r\u00e9idh lena gcreach a ionsa\u00ed. Is \u00e9 damh\u00e1n an Rafta (Dolomedes fimbriatus) an damh\u00e1n alla is m\u00f3 in \u00c9irinn. N\u00edl s\u00e9 le f\u00e1il ach i bportaigh agus n\u00ed fh\u00edonn s\u00e9 l\u00edon. Ina \u00e1it sin, fanann s\u00e9 ar imeall loch\u00e1in; air\u00edonn s\u00e9 creathadh ar bith ar dhromchla an uisce \u00f3 chreach f\u00e9ideartha tr\u00edna chosa tosaigh \u00edogair. D&#8217;fh\u00e9adfadh m\u00ed-\u00e1dh a bheith ar an gcreach bualadh le damh\u00e1n an Rafta agus \u00e9 ag rith go tapa ar dhromchla an uisce agus \u00e9 sna s\u00e1la aige. Tugtar \u00cdosa Cr\u00edost ar dhamh\u00e1n an rafta freisin mar gheall go bhfuil s\u00e9 in ann si\u00fal ar uisce.<\/p>\n\n<p>Cuireann f\u00e1sra an phortaigh bia agus foscadh a bhfuil g\u00e9argh\u00e1 leo ar f\u00e1il do leamhain. T\u00e1 go leor rib\u00ed dubha ar bholb gl\u00e9ghlas an Impire (Saturina pavonia) a chabhra\u00edonn leis bogadh thart i ngan fhios. T\u00e1 cleas ag an Impire f\u00e1sta a chuid\u00edonn leis \u00e9al\u00fa \u00f3 bheith ite. Lu\u00edonn s\u00e9 lena sciath\u00e1in oscailte amach go cothrom chun na ceithre sh\u00failbhall bhagracha a thaispe\u00e1int agus is f\u00e9idir leis iad a chroitheadh chun fait\u00edos i nd\u00e1ir\u00edre a chur ar chreachad\u00f3ir! T\u00e1 tuairisc de leamhan neamhchoitianta, an Leamhan Cl\u00famhach Dubh (Dicallomera fascelina) i bportach Chl\u00f3irthigh, chomh maith leis an bhFraoch\u00e1n M\u00f3r (Coenonympha tullia), speisialt\u00f3ir m\u00f3inte\u00e1in eile. B\u00edonn an t-aon fheithid chosanta in \u00c9irinn, an Fritile\u00e1n R\u00e9isc (Euphydryas aurinia), le f\u00e1il ann freisin. F\u00e1sann a bhia-phlanda ar leith, Odhrach Bhallach (Succisa pratensis) anseo. T\u00e1 go leor feithid\u00ed eile ann lena n-\u00e1ir\u00edtear beacha gabhair, ciar\u00f3ga agus dreoil\u00edn\u00ed teaspaigh. Is \u00e9 Portach Chl\u00f3irthigh an t-aon su\u00edomh in \u00c9irinn gur fios go bhfuil dh\u00e1 speiceas neamhchoitianta de mh\u00edolt\u00f3ga beaga ann, agus M\u00e1ir\u00edn na smeach.<\/p>\n\n<p>Cr\u00edochna\u00edonn dh\u00e1 ainmh\u00ed amfaibiach; an Frog Coiteann (Rana temporaria) agus an Earc Luachra (Lissotriton vulgaris) a saolr\u00e9 sna loch\u00e1in portaigh agus ar dhromchla an phortaigh. Is speicis chosanta iad an d\u00e1 cheann.<\/p>\n\n<p>Speiceas sp\u00e9isi\u00fail eile a fheictear go minic is ea an Laghairt Choiteann (Lacerta vivipara), an t-aon reipt\u00edl dh\u00fachasach in \u00c9irinn, a bh\u00edonn ag d\u00e9anamh bolg le gr\u00e9in ar an gcl\u00e1rchos\u00e1n ar l\u00e1 te grianmhar. Rud at\u00e1 neamhghn\u00e1ch do reipt\u00edl\u00ed, tugann an Laghairt Choiteann laghairt\u00ed \u00f3ga ar an saol, seachas uibheacha a bhreith. T\u00e1 siad thart ar 10cm go 16cm ar fad. Nuair a bhaintear geit astu, t\u00e1 cumas iontach acu ligean d\u00e1 n-eireaball titim, rud a thugann deis d\u00f3ibh \u00e9al\u00fa \u00f3 chreachad\u00f3ir a bheadh curtha d\u00e1 bhuille ag an eireaball, go h\u00e1irithe \u00f3 tharla gur f\u00e9idir leis b\u00edogadh tar \u00e9is d\u00f3 titim. F\u00e1sfaidh ceann nua ar an laghairt le himeacht ama. Chomh maith le tailte m\u00f3na, maireann siad freisin i ngn\u00e1th\u00f3ga c\u00f3sta agus coille.<\/p>\n\n<p>Is \u00e9in ar leith cuid de na h\u00e9in a bh\u00edonn le f\u00e1il ar phortaigh. T\u00e1 cosa fada ag lapair\u00ed ar n\u00f3s an Chrotaigh (Numenius arquata) agus na Naosca\u00ed (Gallinago gallinago) agus mar sin t\u00e1 siad oiri\u00fanaithe go speisialta do mhaireacht\u00e1il i mbogaigh ar n\u00f3s Phortach Chl\u00f3irthigh. T\u00e1 st\u00e1das deargliostaithe ag na Crotaigh Ch\u00f3naitheacha in \u00c9irinn; t\u00e1 an-imn\u00ed faoina gcaomhn\u00fa mar gheall ar an meath tapa ar a l\u00edon le blianta beaga anuas. Ar an dea-uair, t\u00e1 caomhn\u00fa Phortach Chl\u00f3irthigh tar \u00e9is gn\u00e1th\u00f3g a chur ar f\u00e1il don chrotach p\u00f3r\u00fach\u00e1in. I m\u00ed na Bealtaine agus an Mheithimh is gl\u00f3ra\u00ed a bh\u00edonn siad agus b\u00edonn a nglaoch suntasach \u201ccur laoi\u201d \u201ccur laoi\u201d le cloiste\u00e1il ag teacht an\u00edos \u00f3n bportach. Cuireann an Naoscach fuaim shuntasach drumad\u00f3ireachta uaidh agus \u00e9 i mbun eitilt\u00ed taispe\u00e1na. Mar a tharla\u00edonn s\u00e9, is crith \u00ed an fhuaim \u00f3n ngaoth ag s\u00e9ideadh tr\u00ed na cleit\u00ed righne ar a eireaball. Ph\u00f3raigh an Meirli\u00fan (Falco columbarius), an t-\u00e9an creiche is l\u00fa in \u00c9irinn, ar Phortach Chl\u00f3irthigh. Bh\u00edodh a nead \u00e1 dh\u00e9anamh aige ar an talamh ach anois maireann de ghn\u00e1th i gcrainn. T\u00e1 s\u00e9 ina mh\u00e1istir ar an ionsa\u00ed gan choinne, ag teacht isteach go h\u00edseal agus ag sciobadh leis a chreach, sula nd\u00e9anann s\u00e9 \u00e9 a phiocadh agus a cheann a bhaint de ar bholl\u00e1n n\u00f3 ar chuaille cla\u00ed. T\u00e1 s\u00e9 in ann \u00e9in at\u00e1 ceithre huaire n\u00edos troime n\u00e1 \u00e9 f\u00e9in a ghabh\u00e1il, bheadh s\u00e9 go h\u00e9asca in ann d\u00e9ile\u00e1il le Naoscach. \u00c9ir\u00edonn Fuiseoga (Alauda arvensis) an\u00edos \u00f3n talamh go hard sa sp\u00e9ir (airde aisteach de 50 go 100 m\u00e9adar!) agus b\u00edonn siad ag ceol gan stad go dt\u00ed go dtagann siad anuas le cruinneas paratr\u00faip\u00e9ara ar ais go talamh. T\u00e1 siad in ann a n-amhr\u00e1n a chanadh ar feadh tr\u00e9imhs\u00ed fada ama agus chualathas iad ag canadh ar feadh suas le leathuair an chloig gan stad.<\/p>\n\n<p>I measc na n-\u00e9an eile a bh\u00edonn le feice\u00e1il agus le cloiste\u00e1il ar an bportach t\u00e1 an Creabhar (Scolopax rusticola), lacha Mallard (Anas platyrhynchos), an Riabh\u00f3g Mh\u00f3na (Anthus pratensis), an Caisl\u00edn Cloch (Saxicola torquata), an Pocaire Gaoithe (Falco tinnunculus) agus i rith an tsamhraidh is f\u00e9idir an Fh\u00e1inleog (Hirundo rustica) agus an Gabhl\u00e1n Gaoithe (Apus apus) a fheice\u00e1il ag eitilt os cionn an phortaigh agus ag beath\u00fa ar fheithid\u00ed \u00f3n aer. I measc na gcuairteoir\u00ed imirceacha geimhridh t\u00e1 Crom\u00e1n na gCearc (Circus cyaneus) agus an tUlchabh\u00e1n R\u00e9isc (Asio flammeus). Chomh maith leis an bhFabhc\u00fan Gorm (Falco peregrinus), t\u00e1 siad feicthe agus iad ag seilg os cionn an phortaigh. Bh\u00edodh cearca fraoigh (Lagopus lagopus) agus an Gh\u00e9 Bh\u00e1n\u00e9adanach Ghraonlannach (Anser albifrons flavirostris) le f\u00e1il ar an su\u00edomh ach t\u00e1 siad imithe in \u00e9ag go h\u00e1iti\u00fail anois.<\/p>\n\n<p>Is gn\u00e1ch le mamaigh mh\u00f3ra an portach a \u00fas\u00e1id n\u00edos minice mar thalamh seilge n\u00f3 mar thalamh beath\u00fach\u00e1in, ach d\u00e9anann an Giorria Sl\u00e9ibhe \u00c9ireannach (Lepus timidus hibernicus) a bhaile ar a dtugtar leaba dhearg ann, sp\u00e1s at\u00e1 cuasaithe i measc fh\u00e1sra an phortaigh. Fo-speiceas ar leith de ghiorria sl\u00e9ibhe is ea an giorria sl\u00e9ibhe \u00c9ireannach at\u00e1 d\u00fachasach d&#8217;\u00c9irinn. Ceaptar go bhfuil s\u00e9 anseo \u00f3 roimh an Oighearaois dheireanach, agus d&#8217;fh\u00e9adfadh s\u00e9 gurb \u00e9 an mamach is sine d\u00e1 mhaireann sa t\u00edr \u00e9. Murab ionann agus a ghaol in Albain agus in \u00e1iteanna eile, fanann a ch\u00f3ta donn i rith na bliana. Breathna\u00edonn s\u00e9 anois go bhfuil s\u00e9 faoi bhagairt mar gheall go bhfuil athruithe ar \u00fas\u00e1id tal\u00fan ag dul i bhfeidhm ar a ghn\u00e1th\u00f3g, agus t\u00e1 laghd\u00fa m\u00f3r tagtha ar a l\u00edon le 30 bliain anuas. Sna limist\u00e9ir choille at\u00e1 d\u00edreach timpeall ar an bportach t\u00e1 Sionnaigh (Vulpes vulpes), Broic (Meles meles) agus Cait Chrainn (Martes martes). Is dreapad\u00f3ir den scoth an Cat Crainn. Baineann s\u00e9 leis an bhfine Mustelidae, a \u00e1ir\u00edonn freisin an madra uisce, an eas\u00f3g, an mhinc agus an broc. T\u00e1 cuma cait air ach le ceann n\u00edos cothroma\u00ed at\u00e1 n\u00edos biora\u00ed. T\u00e1 cosa fada faoi agus t\u00e1 a eireaball fada agus cl\u00famhach, i bhfad n\u00edos cl\u00famha\u00ed n\u00e1 eireaball iora rua. T\u00e1 dath saibhir donnrua ar a ch\u00f3ta le smig agus cliabhrach ar dhath an uachtair. Is feoiliteoir\u00ed iad agus den chuid is m\u00f3 is ainmhithe beaga agus \u00e9in bheaga a bh\u00edonn siad ag seilg. M\u00e1 bh\u00edonn ocras orthu, cuireann siad lena n-aiste bia le tortha\u00ed agus inveirteabraigh.<\/p>\n\n<p>Tugann fianna bu\u00ed (Dama dama) cuairt ar an bportach freisin mar is l\u00e9ir \u00f3 chac a fheictear go minic in aice le toim fraoch\u00e1n. Feictear lorg cos madra uisce uaireanta in aice le seandraenacha. Ceaptar go bhfuil siad ag lorg eascann a chr\u00edochna\u00edonn suas uaireanta sna draenacha de thimpiste.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>An D\u00falra &amp; an Fiadh\u00falra R\u00e9amhr\u00e1 Is \u00e9ard at\u00e1 i gceist leis an bhfocal bith\u00e9ags\u00falacht go bun\u00fasach n\u00e1 \u00e9ags\u00falacht na beatha a bh\u00edonn le f\u00e1il in \u00e1it ar leith. T\u00e1 measc\u00e1n uath\u00fail speiceas i bportaigh mh\u00f3na, agus c\u00e9 nach bhfuil an oiread bith\u00e9ags\u00falachta acu agus at\u00e1 ag foraois bh\u00e1ist\u00ed thr\u00f3paiceach, t\u00e1 siad chomh t\u00e1bhachtach c\u00e9anna,&#8230; <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"parent":510,"menu_order":11,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"full-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-511","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh - Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh - Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"An D\u00falra &amp; an Fiadh\u00falra R\u00e9amhr\u00e1 Is \u00e9ard at\u00e1 i gceist leis an bhfocal bith\u00e9ags\u00falacht go bun\u00fasach n\u00e1 \u00e9ags\u00falacht na beatha a bh\u00edonn le f\u00e1il in \u00e1it ar leith. T\u00e1 measc\u00e1n uath\u00fail speiceas i bportaigh mh\u00f3na, agus c\u00e9 nach bhfuil an oiread bith\u00e9ags\u00falachta acu agus at\u00e1 ag foraois bh\u00e1ist\u00ed thr\u00f3paiceach, t\u00e1 siad chomh t\u00e1bhachtach c\u00e9anna,...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ClaraBog\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-08-09T13:44:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@DeptHousingIRL\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\\\/\",\"name\":\"Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh - Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/06\\\/2014-11-20-13.25.43.jpg\",\"datePublished\":\"2015-06-30T15:15:33+00:00\",\"dateModified\":\"2024-08-09T13:44:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/06\\\/2014-11-20-13.25.43.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/06\\\/2014-11-20-13.25.43.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Eolas\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/eolas\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/\",\"name\":\"Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.clarabognaturereserve.ie\\\/ga\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh - Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh - Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh","og_description":"An D\u00falra &amp; an Fiadh\u00falra R\u00e9amhr\u00e1 Is \u00e9ard at\u00e1 i gceist leis an bhfocal bith\u00e9ags\u00falacht go bun\u00fasach n\u00e1 \u00e9ags\u00falacht na beatha a bh\u00edonn le f\u00e1il in \u00e1it ar leith. T\u00e1 measc\u00e1n uath\u00fail speiceas i bportaigh mh\u00f3na, agus c\u00e9 nach bhfuil an oiread bith\u00e9ags\u00falachta acu agus at\u00e1 ag foraois bh\u00e1ist\u00ed thr\u00f3paiceach, t\u00e1 siad chomh t\u00e1bhachtach c\u00e9anna,...","og_url":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/","og_site_name":"Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ClaraBog","article_modified_time":"2024-08-09T13:44:16+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@DeptHousingIRL","twitter_misc":{"Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/","url":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/","name":"Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh - Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43.jpg","datePublished":"2015-06-30T15:15:33+00:00","dateModified":"2024-08-09T13:44:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/2014-11-20-13.25.43.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/bitheagsulacht-phortach-chloirthigh\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Eolas","item":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/eolas\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Bith\u00e9ags\u00falacht Phortach Chl\u00f3irthigh"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/#website","url":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/","name":"Anaclann D\u00falra Phortach Chl\u00f3irthigh","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=511"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":666,"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/511\/revisions\/666"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.clarabognaturereserve.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}